Centrale sturing graag: waar gaan we bouwen?

Corona domineert momenteel terecht alle aandacht. Het is ook voor het eerst dat we met zoiets ingrijpends te maken hebben. Tegelijkertijd laat de huidige situatie zien dat wanneer in Nederland de nood hoog is we allemaal bereid zijn om centrale sturing te accepteren. De woorden van de premier zijn bijna genoeg om iedereen thuis te houden. En er zijn maar heel weinig controles en boetes nodig om de regels na te laten leven.

Populair

Misschien is een overheid die ervaart dat een centrale sturing goed kan zijn, en dat je er zelfs populair mee kan worden, ook bereid dit middel in te zetten bij de verdeling van de ruimte. En dan heb ik het nu even niet over de verdeling van de anderhalve meter in de buitenruimte maar over de verdeling van de ruimte waar we wel en niet kunnen bouwen. Als men er lokaal of provinciaal niet in slaagt om die beslissing te nemen, dan moet het maar centraal. De roep om meer sturing wordt niet voor niets steeds luider. De problemen op de woningmarkt worden te groot om door gemeenten en provincies op te lossen. Het woningtekort blijft oplopen waardoor ons land volgens het CBS een slordige 40.000 daklozen telt.

Hindernissen

Laten we eerlijk zijn, de hindernissen om meer woningen te bouwen zijn door de coronacrisis niet weggenomen. Het gebrek aan locaties, de normering en de parkeerdruk zijn er nog steeds. Sterker nog ik voorzie in de nabije toekomst eerder nog vertragingen omdat het opstellen van omgevingsplannen, ontwikkelplannen en bestemmingsplannen nu alleen maar een stuk moeilijker gaat. Zo kan een gemeente die een wijkvisie wil neerleggen en de buurt wil uitnodigen om daar over mee te denken, niets organiseren. Dat soort processen liggen stil.

Bouwcrisis

Lopen we nu rechtstreeks op weer een nieuwe bouwcrisis af, zoals sommigen voorspellen? Juist de woningnood zorgt er voor dat het dit keer anders zal gaan dan in de vorige crisis. De kracht van de corporatie zou dan ook moeten zijn om anticyclisch te kunnen opereren. Wij hoeven immers geen winsten naar aandeelhouders te brengen. Dus boekwinsten van het verleden of zelfs in de toekomst kunnen we vandaag uitgeven. Ook is de investeringscapaciteit van corporaties er wel. En ik zie eerlijk gezegd de verhuurdersheffing niet verdubbelen omdat Wopke Hoekstra, onze minister van Financiƫn, geld nodig heeft.

Mondkapjes of spatschermen?

Nee, het enige grote struikelblok is het ontbreken van locaties om te bouwen en te wonen. De coronaspecialisten worden het wellicht nooit helemaal eens over de vraag mondkapjes of spatschermen of allebei? En de woningbouwers en lokale beleidsmakers worden het nooit eens over bouwen in de hoogte of in de weilanden. Wil er daarom alstublieft iemand in Den Haag zeggen waar we kunnen gaan bouwen?

Harro Zanting
Directeur-bestuurder Dudok Wonen